Waarom collega’s niet aardig tegen elkaar zijn
Experimenten
Doctoraalstudent Peter Belmi en de beroemde professor organisatiegedrag Jeffrey Pfeffer voerden vijf experimentele studies uit om te onderzoeken hoe mensen op gunsten reageren. In een onderzoek met 325 participanten werd een deel van deze participanten verteld dat een persoonlijke kennis hen mee uit eten zou nemen. Een ander deel werd verteld dat een collega hen mee uit eten neemt. De participanten die door een collega mee uit eten worden genomen voelden minder de neiging om iets aardigs terug te doen dan de participanten die door een persoonlijke kennis mee uit eten werden genomen.
In een ander experiment werd participanten verteld dat ze een lift van het vliegveld naar huis kregen van een vriend of van een collega. Als hen gevraagd werd of ze hetzelfde wilden doen voor hun kennis of collega, voelden respondenten die een lift kregen van een collega daar minder voor als hen verteld werd dat deze collega in de toekomst niet veel voor hen kon betekenen. Pfeffer: "Mensen moeten niet verwachten dat ze iets terugkrijgen, zeker niet in een organisatorische context."
Werkomgeving
Er is iets aan de werkomgeving dat ervoor zorgt – of dat zelfs beloont – dat mensen egoïstischer worden. De wetenschappers concluderen dat alleen denken aan de werkomgeving er al voor zorgt dat mensen meer gaan calculeren.
Organisatie toekomstgericht
Het is geen natuurlijk gedrag om je egoïstisch te gedragen. Uit een overweldigende hoeveelheid wetenschappelijk materiaal blijkt immers dat mensen juist geprogrammeerd zijn om gunsten te retourneren. Dat levert voordeel op. Maar op het werk is dat dus anders. Volgens Pfeffer zijn organisaties meer op de toekomst gericht. Organisaties benadrukken calculerend gedrag, eerder dan moraliteit en plichtsbesef. Werkgevers gaan calculerend om met hun personeel. Zijn ze productief genoeg? Moeten we mensen ontslaan om kosten te besparen? Medewerkers kopiëren dit calculerende gedrag.
Tactiek
De beste tactiek voor medewerkers is volgens Pfeffer om egoïstisch gedrag van collega's te verwachten. "Mensen moeten voor zichzelf zorgen. Niet verwachten dat iemand anders voor ze zorgt." Dat is volgens Pfeffer een deprimerende, maar onontkoombare, conclusie.

Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Eigenzinnige fysio-ondernemer Patrick ter Brugge: ‘Denk in kansen en niet in beperkingen’
27 mrt om 12:30 uur 6 minDe nieuwe praktijkmanager: een antropoloog die van reuring houdt
25 mrt om 12:00 uur 4 minIk wou dat ik twee hondjes was of soms gewoon een éénpitterpraktijk. Als tandarts dan. Je hebt met jezelf te…
Binden, boeien en behouden van je team
24 mrt om 08:45 uur 4 minMedewerkers zijn natuurlijk de onmisbare basis van de praktijk. En dat voel je zeker in deze tijd, waarin…
Op weg naar echte en virtuele dokters in de maatschap
18 mrt om 10:00 uur 4 minIn april 2023 schreef ik in een column in MedischOndernemen: 'Ik wens u veel personeel'. Want zonder goede…
Paul Wormer over 'De dokter en de vakgroep': ‘Een praktijk runnen vraagt reflectie, training en kunnen delegeren’
17 mrt om 13:03 uur 6 minHuisartsen staan voor grote organisatorische en strategische uitdagingen. In zijn boek 'De dokter en de…
Een Goed Gesprek met Nora Ennahachi over ‘boeien en binden’: ‘Praktijkmanager is de sleutel tot succes’
7 mrt om 10:00 uur 5 minNu tandartspraktijken steeds vaker te maken krijgen met personeelsverloop en -tekorten is het…
‘Als we niks doen, zit over vijf jaar een kwart van Doetinchem zonder huisarts’
6 mrt om 11:15 uur 4 minIn de Gelderse Achterhoek en de Liemers is het steeds lastiger om een huisarts te vinden. Sommige praktijken…
Reactie toevoegen