Jet Bussemaker over ‘Gezond en Gelukkig Den Haag’: ‘Gebruik de kracht van inwoners nog beter'

donderdag 23 januari 2025
timer 4 min
Jet Bussemaker. Foto: Raad voor Volksgezondheid & Samenleving

Jet Bussemaker: ‘We zijn verleerd vragen te stellen, maar zijn voor mensen gaan denken.’ (Foto: Raad voor Volksgezondheid & Samenleving)

Het project ‘Gezond en Gelukkig Den Haag’, onder voorzitterschap van Jet Bussemaker, laat zien dat wijkgerichte samenwerking het verschil kan maken. In de wijken Moerwijk en Laak is vijf jaar lang hard gewerkt aan het verbeteren van de gezondheid en het welzijn van de bewoners. Tegen 2040 moeten alle Hagenaars gelijke kansen hebben op gezondheid en hebben kwetsbare groepen er tien gezonde levensjaren bijgekregen.

Het project ‘Gezond en Gelukkig Den Haag’ richt zich op domein-overstijgende samenwerking. ‘Bewoners in wijken zoals Moerwijk en Laak leven gemiddeld acht jaar korter en 24 jaar in minder goede gezondheid. Dat komt door factoren zoals onveiligheid, schulden, een laag inkomen of discriminatie,’ vertelt Bussemaker, ook voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS), in Zorgvisie. Ze benadrukt het belang van samenwerken op wijkniveau. ‘Gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders kunnen dit niet alleen. We hebben ruimere kaders van boven nodig om op straatniveau het verschil te maken.’

‘Leer van de lessen die zijn geleerd’

Het project zet in op wijkpreventie door nauwe samenwerking tussen professionals en bewoners. ‘Organisaties luisteren en bewoners hebben een gelijkwaardige rol. De Verbinders, teams met bijvoorbeeld een psychotherapeut, wijkverpleegkundige, maatschappelijk werker en opbouwwerker, zijn laagdrempelig aanwezig in de wijk,’ vertelt Bussemaker. ‘We zijn verleerd vragen te stellen, maar zijn voor mensen gaan denken. De Verbinders lopen door de wijk. Ze wachten niet af, maar zoeken mensen op en brengen informele en formele hulp bij elkaar.’

Ook moedergroepen spelen daarom een belangrijke rol. ‘Moeders helpen elkaar om de weg te vinden naar kinderopvang, jeugdzorg of maatschappelijk werk. Centraal staat: wat heb je nodig? Hoe kunnen we je helpen?’ In de ogen van Bussemaker dienen wijken meer vrijheid krijgen. ‘We moeten beter leren van lessen die elders zijn geleerd. Nu stapelen we pilot op pilot, tot je er helemaal gek van wordt. Er zit veel goede wil, maar Den Haag is net zoals andere grote gemeenten superlog.’

‘Organisaties communiceren vaak niet goed’

Goede initiatieven zoals het Schuldenlab, de maatwerkaanpak en de wijkpreventie, werken echter nog vaak langs elkaar heen. Ga uit van de levens van de mensen in de wijk en kies voor nabijheid, benadrukt Bussemaker. Volgens haar zijn grote, anonieme organisaties vaak niet in staat om effectief te communiceren met bewoners. ‘Veel mensen in Moerwijk mijden instanties zoals Jeugdzorg of schuldhulpverlening uit angst voor negatieve gevolgen. Ik ben echt geschrokken hoeveel mensen in Moerwijk geen contact meer willen met Jeugdzorg. Informele ondersteuners bereiken deze mensen wel.’

‘Zet in op demedicaliseren’

Een succesvol voorbeeld is het project ‘Breaking Bread’. ‘Samen brood bakken brengt mensen bij elkaar. Het gaat om contact maken, niet om iemand te vertellen dat hij een zorgprobleem heeft.’ Ook een andere aanpak van de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) bleek succesvol. De GLI is vaak gericht op één persoon. ‘Veel mensen in Moerwijk willen geen individuele benadering, maar willen iets met elkaar doen. Bijvoorbeeld een kookclub om gezonder met elkaar te leren koken. Zo kun je demedicaliseren.’

GLI zit in het basispakket, waardoor bij de nieuwe aanpak de zorgverzekeraar toestemming moest geven. Die stemde in, maar een probleem is dat in Den Haag de grootste zorgverzekeraar vaak wisselt. Vier jaar geleden was Menzis nog de grootste, daarna VGZ en vervolgens CZ. ‘Dat is lastig om afspraken te maken, omdat we op de lange termijn werken. Dus ik hoop dat CZ de komende jaren de grootste blijft.’

‘Benut de kracht van bewoners’

Niet alle initiatieven zijn succesvol. ‘We hebben geprobeerd e-health en thuismonitoring in te voeren, maar dat bleek te ingewikkeld. Ook de Gezonde School met gezonde lunches werkte hier maar gedeeltelijk. Eerst moeten we de basisproblemen oplossen.’ Toch is Bussemaker tevreden over de behaalde resultaten. Zo toont het project ‘Gewoon Sociaal’ aan dat vrijwilligers met een ggz- of verslavingsachtergrond het welzijn in de wijk kunnen verbeteren. ‘Bewoners die door ons zijn gevolgd, gebruiken nu honderden euro’s minder aan medicijnen en ervaren een betere kwaliteit van leven.’

Links:

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Zorgverzekeraars: ‘Samenhang in zorg en welzijn krijgt gestalte in regio’

11 feb 2021
Zorgverzekeraars willen hun samenwerking met onder andere zorgaanbieders en gemeenten snel kunnen intensiveren.…
Lees verder »
Joep ter Haar Biking Doctors
mic_external_onInterview

'Biking Doctor' Joep ter Haar: ‘Ik kies voor rechtstreeks en laagdrempelig contact met mijn patiënten’

1 feb 2021 timer4 min
Een passie voor wielrennen, een dosis optimisme én een bakfiets. Meer heeft huisarts Joep ter Haar niet nodig om…
Lees verder »
flash_onNieuws

Alexander Tolmeijer: ‘De groeikansen in de mondzorg zijn oneindig’

17 dec 2020 timer6 min
Ondanks de coronapandemie zijn de mogelijkheden tot groei in de mondzorg bijna oneindig. Dat stelt Alexander…
Lees verder »
Melanie Meijer www.dokterbloemleefstijlkliniek.nl
mic_external_onInterview

Melanie Meijer (Dokter BLOEM) over leefstijlinterventie: ‘Sommige mensen pakken het op, anderen haken af’

10 dec 2020 timer4 min
Melanie Meijer, huisarts en leefstijlarts in Zutphen, is oprichter van Dokter BLOEM Leefstijlkliniek. ‘BLOEM’…
Lees verder »
Adriaan van Engelen (MPZ) over duurzaamheid: ‘We zoeken praktijkhouders die met ons de omslag willen maken'
flash_onNieuws

Adriaan van Engelen (MPZ) over duurzaamheid: ‘We zoeken praktijkhouders die met ons de omslag willen maken'

3 dec 2020 timer4 min
Duurzaamheid is bij uitstek een thema voor medici, betoogde Adriaan van Engelen, directeur van het Milieuplatform…
Lees verder »
Alexander Tolmeijer over groeikansen in de mondzorg: ‘Ik zie alleen maar mogelijkheden’
mic_external_onInterview

Alexander Tolmeijer over groeikansen in de mondzorg: ‘Ik zie alleen maar mogelijkheden’

30 nov 2020 timer5 min
‘Zowel bij het soort behandelingen als het aantal patiënten is groei te behalen’, stelt Alexander Tolmeijer,…
Lees verder »
Rebel Group over verduurzaming: ‘Nieuwe partij nodig om eerste lijn te ontzorgen’
flash_onNieuws

Rebel Group over verduurzaming: ‘Nieuwe partij nodig om eerste lijn te ontzorgen’

24 nov 2020 timer4 min
De Rebel Group onderzocht in opdracht van het ministerie van VWS de bereidheid in de eerste lijn om verdere…
Lees verder »
Zorg voor Later: wie zorgt er voor mij?
flash_onNieuws

Zorg voor Later: wie zorgt er voor mij?

23 nov 2020 timer3 min
‘Ouderen willen graag de regie over hun leven behouden', zegt Don van Sambeek, initiatiefnemer van het project…
Lees verder »